Architektura gotycka jest ostatnim stylem budownictwa w średniowieczu. Jej rozwój przypada na okres dojrzałego i późnego średniowiecza. Styl ten ukształtował się we Francji w połowie wieku XII; już pod koniec stulecia pojawił się w budownictwie angielskim. W XIII wieku rozprzestrzenił się w szeregu krajów europejskich, m.in. w Europie Środkowej oraz Skandynawii. Włochy, kraj o głęboko zakorzenionych tradycjach sztuki antycznej przyjmuje ten styl tak odmienny od form klasycznych z dużymi oporami. Już w 1420 roku wypiera go stamtąd rozwijająca się architektura okresu odrodzenia zwana także renesansową.
Ojczyzną gotyku była Francja. Tam ukształtował on swoją formę i treść konstrukcyjną. Nazwę swoją architektura gotyku wywodzi od barbarzyńskiego plemienia Gotów, chociaż ci nie mieli z nią nic wspólnego. Określenie — „architektura gotycka" — rozpowszechnili Włosi, nazywając tak nowy rodzący się na północy kierunek, którego odrębne i bardzo swoiste formy uznali za wykwit barbarzyństwa. Przymiotnik „gotycki" oznaczał w ujemnym znaczeniu tego zwrotu: „typowy dla Gotów". G. Vasari uczeń sławnego Michała Anioła nazwał gotyk stylem „monstruosa e barbara" — odrażającym i barbarzyńskim. Pisała o nim: „Ci barbarzyńcy stworzyli styl własny, mieszaninę pinakli, wieżyczek i groteskowej dekoracji, niepotrzebnych detali, którym zupełnie brak piękna klasycznego". Bardzo się jednak pomylił.